Erich Volkening (1886 – 1929) starosta wschowski.
Urodził się 15 lipca 1886 r. w Preußisch-Oldenorf w pobliżu Osnabruck w Westfalii., jako najmłodsze dziecko znanego westfalskiego pastora Augusta Volkeninga. Szkołę średnią ukończył w Gütersloh, następnie podjął studia prawnicze. Był żonaty z Clarą Reinhard, z którą miał trójkę dzieci: Claus, Rolf i Helga. W 1913 r. rozpoczął pracę w administracji królestwa pruskiego jako asesor rządowy. W następnym roku został oddelegowany do Leszna, aby tam wesprzeć w pracy miejscowego starostę von Kardorfa. W tym samym roku został wcielony do armii niemieckiej. Cały okres Wielkiej Wojny spędził na froncie francuskim. W listopadzie 1918 r. został zwolniony ze służby w wojsku i powrócił do Leszna, gdzie od 20 listopada podjął pracę w starostwie. W 1919 r. opowiadał się i agitował na rzecz pozostawienia dystryktu leszczyńskiego w granicach państwa niemieckiego. Był członkiem jednej z delegacji do rządu w Berlinie w tej sprawie. Był członkiem Niemieckiej Narodowej Partii Ludowej. Od lipca 1919 r. brał udział w negocjacjach przy wyznaczaniu nowej granicy. Następnie jako asesor rządowy przekazywał władze nad powiatem leszczyńskim staroście Tadeuszowi Sobeskiemu. W styczniu 1920 r. po zakończonych negocjacjach, wraz z rodziną przeprowadził się do Wschowy, gdzie 17 stycznia został mianowany komisarycznym starostą nowego powiatu wschowskiego w prowincji Grenzmark Posen – Westpreussen. Zamieszkał przy ówczesnej ulicy GartenStrasse 7 (obecnie ul Moniuszki) W pierwszych latach sprawowania przez siebie urzędu zajął się poprawą infrastruktury na terenie powiatu. Naprawiono iodbudowano drogi wiejskie. Wytyczono nowe ulice, położono bruk. Następnie rozpocząłproces elektryfikacji Wschowy i pozostałych terenów powiatu. Na stacji kolejowej utworzono graniczną bazę przeładunkową, co znacznie podniosło rangę stacji i miasta. W 1922 wspierał utworzone z inicjatywy dr Wilhelma Schobera „Towarzystwo Badań i Opieki nad Ojczyzną”. Starosta wschowski był również przewodniczącym Komitetu Prowincjonalnego i przez szereg lat przewodniczącym wydziału prowincjonalnego Marchii Granicznej w Pile. Przejmował się losem mieszkańców, dlatego walczył z bezrobociem oraz ubóstwem w mieście. W 1923 r. uruchomiono „kuchenne pogotowie ratunkowe” (Notstandskuche eigerichtet), które wydawało dziennie 230 ciepłych posiłków. Zajął się zdobyciem środków na pomoc zwolnionym pracownikom cukrowni. Również w 1923 r. objął przewodnictwo w spółdzielni mieszkaniowej Fraustadt i na stanowisku tym pozostał aż do swojej śmierci w 1929 r. Pod jego kierownictwem spółdzielnia oddała mieszkańcom o najniższych dochodach 70 mieszkań. Pod koniec 1923 r. otrzymał oficjalną nominację na stanowisko starosty wschowskiego. W latach 1924–1926 w Przyczynie Dolnej na jego polecenie wybudowano dom spokojnej starości dla mieszkańców powiatu, zwany wtedy Feierabendhaus (dom wakacyjny). We Wschowie zimową szkołę rolniczą w budynku, w którym dziś mieści się Dom Dziecka. Przy dzisiejszej ulicy Kościuszki (wtedy: Alfons Jeuthe Straße) zlokalizował nowoczesna szkołę ewangelicką, a publiczną szkołę katolicką umieścił w przebudowanym na tę potrzebę seminarium nauczycielskim. Doprowadził do połączenia powiatowej i miejskiej kasy oszczędności, chroniąc w ten sposób je przed bankructwem. Połączone kasy zostały przekształcone w instytucję bankową o szerokim wachlarzu usług. 25 czerwca 1924 r. opowiedział się za przyznaniem środków na budowę nowej siedziby starosty. Był szczególnie dumny z nowego budynku przy BanhofStrasse (Kazimierza Wielkiego nr 16,18,20), który uroczyście otworzył 15 lipca 1925 r. w towarzystwie nadprezydenta prowincji Fredricha von Büllowa. Na parterze mieściło się muzeum okręgowe i regionalne, wyżej biura administracji powiatowej. Również w tym budynku udało mu się zorganizować poradnie dla matek i niemowląt, w której corocznie badano wszystkie dzieci w powiecie. W obiekcie utworzono również poradnię przeciwgruźliczą. Również w tym roku, w Przyczynie Dolnej wybudowano osiedle domków jednorodzinnych dla przesiedleńców z terenów odrodzonej Polski. Propagował i wspierał hodowlę, założoną między innymi z jego inicjatywy, spółdzielczego stada ogierów, w którym wyhodowano nowy typ konia użytkowego oraz założono księgi rodowodowe. Erich Volkening zmarł w nocy z 14 na 15 sierpnia 1929 r. w szpitalu we Wschowie. Pochowany został na Staromiejskim Cmentarzu we Wschowie. Po 8 latach od jego śmierci, tj. w 1937 roku, wciąż wdzięczni mieszkańcy jak i władze miasta oraz powiatu ufundowały tablicę pamiątkową, którą umieszczono na olbrzymim głazie narzutowym, ustawionym przed ówczesnym urzędem przy BanhofStrasse (Kazimierza Wielkiego nr 16,18,20). Napis na tablicy głosił: „Pamięci naszego zasłużonego starosty powiatowego Volkeninga od 17 stycznia 1920 do 14 sierpnia 1929”.
Mateusz Szałata MZW
Bibliografia:
Artykuły:
Artykuł „Pamięć przywrócona” Zbigniew Korona. W zbiorach MZW.
Fraustadt und lanchen 1981, nr 1, s. 7-8. Autor: Rolf Volkening.
Fraustadt und lanchen, lipiec 2004, nr 2, s. 23 – 30. Autor: Rolf Vokening.
Ostland 1929, nr 34, s. 436. Pod redakcją E. Ginschela i dr Franza Ludkike. Berlin 1929 r.
Korespondencje:
List Rolfa Volkeninga, Koblencja, styczeń 2003.
Książki:
„Drogi do niepodległości. Ziemia wschowska i pogranicze wielkopolsko – śląskie”, s. 310. Pod redakcją Marty Małkus i Kamili Szymańskiej, Wschowa – Leszno 2020.
„Granica 1920 na ziemi wschowskiej i pograniczu wielkopolsko – śląskim”, s. 276. Pod redakcją Marty Małkus i Kamili Szymańskiej, Wschowa – Leszno 2022
Inne: Nekrolog Ericha Volkeninga MZW/AH/184
MZW/AH/1844_4
MZW/AH/1843_1
MZW/AH/1844_2